Αρχείο για 5 Δεκεμβρίου, 2018

Ανδρέας Ποταμιάνος

Posted: 5 Δεκεμβρίου, 2018 in Αταξινόμητα

Ο Ανδρέας Ποταμιάνος (1933) είναι Έλληνας εφοπλιστής. Υπήρξε πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας, του Ελληνοκινεζικού Συνδέσμου, των Special Olympics Ελλάδας και του Ναυτικού Ομίλου Ελλάδας, καθώς και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος και του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού.  Ωστόσο, είναι κυρίως γνωστός για τον κρίσιμο ρόλο του στο Κυπριακό, και την στενή φιλία και συνεργασία του με τρεις πρωταγωνιστές της ελληνικής πολιτικής ζωής (οι οποίοι μεταξύ τους είχαν πολύ δύσκολες σχέσεις), τον πρωθυπουργό Ανδρέα Παπανδρέου, τον στρατηγό Γεώργιο Γρίβα και τον εκδότη Χρήστο Λαμπράκη.

 

Ο ρόλος του στο Κυπριακό

Ο Ανδρέας Ποταμιάνος διαδραμάτισε κρίσιμο ρόλο στο Κυπριακό, ιδιαίτερα κατά την δεκαετία 1964 – 1974. Ήδη από το 1961 είχε οριστεί από τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο γραμματέας της Νομικής Συνταγματικής Επιτροπής της Κύπρου, ενώ το 1964 τα δικά του πλοία ανέλαβαν, κατά κύριο λόγο, την μυστική μεταφορά της ελληνικής μεραρχίας στην Κύπρο με εντολή του πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου. Ως σύνδεσμος του Ποταμιάνου με την κυβέρνηση Παπανδρέου είχε οριστεί (σύμφωνα με την μαρτυρία του Μιχάλη Παπακωνσταντίνου, τότε υφυπουργού Εθνικής Αμύνης του Γεωργίου Παπανδρέου και μεταπολιτευτικά υπουργού Εξωτερικών του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη) ο νεαρός τότε Γιώργος Κατσιφάρας, μέσω του οποίου ο Ποταμιάνος γνωρίστηκε και συνδέθηκε φιλικά με τον Ανδρέα Παπανδρέου, γιο του πρωθυπουργού. Έκτοτε ο Ποταμιάνος φιλοξενούσε σχεδόν κάθε καλοκαίρι τον Ανδρέα Παπανδρέου στην βίλλα του στην Σκιάθο, ενώ μετά το 1981, όταν ο Α. Παπανδρέου έγινε πρωθυπουργός, ο Ποταμιάνος θεωρούνταν ένας από τους δύο πιο ευνοημένους εφοπλιστές των κυβερνήσεων του παπανδρεϊκού ΠΑΣΟΚ, μαζί με τον Ελληνοαμερικανό Γιώργο Λιβανό.
Για την συνεισφορά του στην αποστολή της ελληνικής μεραρχίας ο Ποταμιάνος δέχθηκε τα εύσημα και τις ευχαριστίες όλων των εμπλεκομένων και προσωπικά του πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου, αλλά οι μετέπειτα φημολογούμενες ενέργειές του υπήρξαν αμφιλεγόμενες.

Ο Ανδρέας Ποταμιάνος υπήρξε στενός φίλος του εκδότη Χρήστου Λαμπράκη αλλά και του Γεωργίου Γρίβα, μία φιλία που κληρονόμησε από τον πατέρα του, Αναστάσιο Ποταμιάνο, ο οποίος ήταν μέλος και χρηματοδότης της αμφιλεγόμενης Οργάνωσης «Χ» του Γρίβα επί Κατοχής. Όταν ο Γρίβας ξεκίνησε εκ νέου ένοπλο αγώνα εναντίον του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, με την ΕΟΚΑ Β΄, το 1971, ο Ποταμιάνος κατηγορήθηκε σε δημοσιεύματα ως χρηματοδότης του, χωρίς ποτέ αυτό να επιβεβαιωθεί.  Επιπλέον, σε τηλεγράφημα της αμερικανικής πρεσβείας τον Απρίλιο του 1974 (τρεις μήνες πριν το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου), αναφέρεται ότι ο Ποταμιάνος διαψεύδει σε όλους τους τόνους ότι χρηματοδοτεί την ΕΟΚΑ Β΄.

Η πιο ακραία κατηγορία εναντίον του Ποταμιάνου ήταν ότι μαζί με τον Χρήστο Λαμπράκη συμμετείχε στην σχεδίαση του πραξικοπήματος κατά του Μακαρίου τον Ιούλιο του 1974. Ο ισχυρισμός στηρίζεται σε ανώνυμο έγγραφο, το οποίο αναφέρει πως τρεις ημέρες πριν το πραξικόπημα έγινε συνάντηση στο εξοχικό του Χρήστου Λαμπράκη στον Πόρο, παρουσία του Ποταμιάνου, του δικτάτορα Δημήτρη Ιωαννίδη και του Νίκου Σαμψών. Πιθανολογείται πως το έγγραφο το συνέταξε η ελληνική ΚΥΠ το 1974-75 (στελεχωμένη τότε από καραμανλικούς αξιωματικούς), και πως το έδωσε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής στον ίδιο τον Μακάριο. Ο ίδιος ο Ανδρέας Ποταμιάνος απέρριψε τους συγκεκριμένους ισχυρισμούς ως «μυθεύματα», δηλώνοντας πως ούτε εκείνος, ούτε ο φίλος του Χρήστος Λαμπράκης θα μπορούσαν να έχουν ποτέ συμμετάσχει σε μια τέτοια ενέργεια, αφού ήταν και οι δύο δεδηλωμένοι εχθροί της χούντας (ο Λαμπράκης μάλιστα είχε φυλακισθεί για ένα διάστημα από την ΕΣΑ) ενώ το έγγραφο αμφισβητήθηκε και από την οικογένεια του Σαμψών. Τέλος, το επίμαχο έγγραφο ενδέχεται να αποτελεί πλαστογραφία, ή προσπάθεια του Καραμανλή να «χτυπήσει» τόσο τον Λαμπράκη όσο και τον Ποταμιάνο, οι οποίοι υπήρξαν πολέμιοί του.

SURRENDERΟ Γουσταύος-Λάσκαρης Αβράκωτος (Gustav Lascaris Avrakotos) ήταν ελληνοαμερικανός πράκτορας της CIA, με καταγωγή από τη Λήμνο. Υπήρξε σύνδεσμος της CIA με την ΚΥΠ τη δεκαετία του ’60. Επίσης, ήταν ο αφανής επικεφαλής της «Afghan Task Force». Έγινε περισσότερο γνωστός στο κοινό το 2003 από την έκδοση του βιβλίου του «Charlie Wilson’s War: The Extraordinary Story of the Largest Covert Operation in History», στο οποίο παρουσιάζει την αμερικανική ανάμειξη κατά τον σοβιετικό πόλεμο στο Αφγανισταν. Ο Charlie Wilson, μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων από το Τέξας, ήταν ο συνεργάτης του Αβράκωτου στην επιχείρηση αυτή. Το 2007 με βάση το βιβλίο του Αβράκωτου γυρίστηκε η ταινία «Charlie Wilson’s War», με πρωταγωνιστές τον Τομ Χανκς και την Τζούλια Ρόμπερτς.

Ο Γκαστ Αβράκωτος γεννήθηκε στις 14 Ιανουαρίου 1938 στο Aliquippa της Πενσυλβάνια. Ο πατέρας του ήταν ελληνοαμερικανός πρώτης γενιάς από τη Λήμνο και είχε μια βιοτεχνία αναψυκτικών. Αρχικά, εργάστηκε στην εταιρία χάλυβα «Jones and Laughlin Steel Company», ως το 1955 που αποφοίτησε από το γυμνάσιο της πόλης. Σπούδασε οικονομικά στο πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ από όπου αποφοίτησε με έπαινο. Επίσης, έγινε δεκτός στο «Carnegie Institute of Technology».  Το 1962 προσλήφθηκε στη CIA στο Λάνγκλεϋ της Βιρτζίνια και ανάμεσα στα καθήκοντά του ήταν η προώθηση της αντικομμουνιστικής προπαγάνδας στην Ελλάδα. Προβλήθηκε ο ισχυρισμός πως ο Αβράκωτος ήταν ο σύνδεσμος της CIA με την ελληνική ΚΥΠ που είχε τότε επικεφαλής τον μετέπειτα δικτάτορα Παπαδόπουλο. Επίσης, υπάρχουν ισχυρισμοί ότι είχε κάποια ανάμειξη στο πραξικόπημα του 1974 στην Κύπρο κατά του Μακάριου. Ο Αβράκωτος που ήταν ο σύνδεσμος του Ιωαννίδη με τη CIA του είχε διαβιβάσει μαζί με τον δεύτερο της CIA στην Αθήνα, Έστες, την αντίθεση της Αμερικανικής κυβέρνησης σε οποιαδήποτε επέμβαση στη Κύπρο αλλά δεν αποκλείεται ο Αβράκωτος να δήλωσε off the record στον Ιωαννίδη ότι σε περίπτωση πραξικοπήματος οι ΗΠΑ δεν θα είχαν οποιοδήποτε πρόβλημα εκφράζοντας πιθανότατα την προσωπική του άποψη. Στην ουσία ο Ιωαννίδης προχώρησε στο πραξικόπημα στις 15 Ιουλίου με προσωπική του απόφαση και όχι επειδή του είπε ο Αβράκωτος ως απάντηση στο τελεσίγραφο του Μακαρίου. Σκοπός του ήταν να μη χάσει η Ελλάδα τον στρατιωτικό έλεγχο της Κύπρου και να αποτρέψει τον Μακάριο από το να κάνει της Κύπρο κέντρο αντιχουντικού αγώνα. Δηλαδή ήταν θέμα πολιτικής επιβίωσης του στρατιωτικού καθεστώτος του. Πίστευε ότι οι Τούρκοι δεν θα αντιδρούσαν για την πτώση του Μακαρίου και οι Αμερικανοί θα ήταν αδιάφοροι((Telegram From the Embassy in Greece to the Department of State11. Source: National Archives, Nixon Presidential Materials, NSC Files, Box 1312, Saunders Chron File, NSC Secretariat, Richard M. Nixon Cables/Contingency Plans 1974, Cyprus and Greek-Turkish Contingency Plans. Secret; Immediate; Exdis. Repeated to Nicosia, Ankara, and US NATO. A handwritten note by Clift, presumably to Scowcroft, reads, “Read this one in detail!”-«Η Τραγική Αναμέτρηση και η Προδοσία της Κύπρου»-Μάριου Αδαμίδη 2011).
Τη δεκαετία του ’80 ήταν επικεφαλής της Επιχείρησης «Κυκλών» (Operation Cyclone), της μεγαλύτερης μυστικής επιχείρησης στην ιστορία της CIA. Με αυτή την επιχείρηση η CIA χρηματοδοτούσε τους Αφγανούς αντάρτες Μουτζαχεντίν εναντίον των Σοβιετικών που είχαν καταλάβει το Αφγανιστάν. Για την συμβολή του στην επιτυχία της επιχείρησης το 1988 τιμήθηκε από τη CIA με το «Μετάλλιο Αξίας» «Intelligence Medal of Merit».
Μετά το τέλος του Σοβιετο-αφγανικού πολέμου εργάστηκε για μικρό διάστημα σε αφρικανικές υποθέσεις και στη συνέχεια συνταξιοδοτήθηκε το 1989. Ακολούθως, εργάστηκε στον ιδιωτικό τομέα σε διάφορες επιχειρήσεις, όπως η «TRW» και η «News Corporation». Από το 1997 ως το 2003 επανήλθε στη CIA ως σύνδεσμος. Το 2003 ο Αβράκωτος περιέγραψε όλη τη μυστική επιχείρηση «Κυκλών» σε βιβλίο που εξέδωσε με τίτλο: «Charlie Wilson’s War: The Extraordinary Story of the Largest Covert Operation in History» , δηλαδή, «Ο πόλεμος του Τσάρλι Γουίλσον: Η ανήκουστη ιστορία της μεγαλύτερης μυστικής επιχείρησης στην ιστορία». Ο Τσάρλι Γουίλσον ήταν ο συνεργάτης του γερουσιαστής από το Τέξας, που προωθούσε προς ψήφιση τις εγκρίσεις των μυστικών κονδυλίων, με τα οποία χρηματοδοτούνταν οι Αφγανοί μουτζαχεντίν. Απεβίωσε την 1 Δεκεμβρίου 2005 ύστερα από εγκεφαλικό επεισόδιο σε ηλικία μόνο 67 ετών. Είχε έναν γιο τον Γρηγόριο Αβράκωτο από τον πρώτο του γάμο.
Το 2007, μετά το θάνατο του Αβράκωτου, η υπόθεση γυρίστηκε σε ταινία με τίτλο «Charlie Wilson’s War», το σενάριο της οποίας βασίστηκε στο ομώνυμο βιβλίο του. Σε αυτήν ο ηθοποιός «Philip Seymour Hoffman» που υποδύθηκε τον ελληνοαμερικανό πράκτορα προτάθηκε για Όσκαρ β΄ ρόλου.

 

 

Ομιλία Διευθυντή του ΚΥΚΕΜ Χρήστου Ιακώβου με θέμα: «Η απόφαση της Κυβέρνησης Ετζεβίτ για την εισβολή στην Κύπρο (15 – 20 Ιουλίου 1974) μέσα από Τουρκικές πηγές»