10 Εβραίοι στην ελληνική πολιτική σκηνή

Posted: 21 Αυγούστου, 2019 in Αταξινόμητα

Οι Εβραίοι στην ελληνική πολιτιή σκηνή

Δέκα εβραϊκής καταγωγής πολιτικοί που δραστηριοποιήθηκαν ή δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα

 

ΑΡΙΣΤΕΡΑ

ΣΕΚΕ / ΟΚΝΕ / ΚΚΕ

Αβραάμ Μπεναρόγια (1887-1979) Εβραϊκής καταγωγής, συνδικαλιστής και πολιτικός
Γεννήθηκε στο Βιδίνιο της Βουλγαρίας και άσκησε το επάγγελμα του δασκάλου και του τυπογράφου. Ήρθε το 1908 στη Θεσσαλονίκη και έγινε ένας από τους πρώτους εκπροσώπους του σοσιαλιστικού κινήματος στον ελλαδικό χώρο και μάλιστα πρωταγωνίστησε στην ίδρυση της Φεντερασιόν (Σοσιαλιστική Εργατική Ομοσπονδία Θεσσαλονίκης), του ΣΕΚΕ (Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος Ελλάδας) και της ΓΣΕΕ (Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών Ελλάδας). Ο Μπεναρόγια όπως και το ΣΕΚΕ τάχθηκε ενάντια στην Μικρασιατική Εκστρατεία και έλαβε ενεργό μέρος σε κινητοποιήσεις για την ματαίωσή της. Υπήρξε ακόμη πολέμιος του Ελ. Βενιζέλου και της πολιτικής του για συνέχιση του πολέμου στη Μικρά Ασία συμμαχώντας με τον Δ. Γούναρη. Το 1924 στο 3ο Έκτακτο Συνέδριο του ΣΕΚΕ διαγράφηκε από το κόμμα, μαζί με πολλά στελέχη της ιδρυτικής γενιάς, σαν οπορτουνιστές, δηλ. καιροσκόπους με μικροαστικές αντιλήψεις. Μετά το τέλος του Β΄.Π.Π. και την επιστροφή του στην Ελλάδα αναμίχθηκε και πάλι με την πολιτική, συνεργαζόμενος με το σοσιαλιστικό κόμμα των Α. Σβώλου και Η. Τσιριμώκου. Το 1953 όμως μετανάστευσε στο νεοσύστατο τότε κράτος του Ισραήλ. Τέλος το 1975 κυκλοφόρησαν σε τόμο οι αναμνήσεις του από την αρχική φάση οργάνωσης του ελληνικού εργατικού κινήματος, με τίτλο «Η πρώτη σταδιοδρομία του ελληνικού προλεταριάτου».

Ζακ Βεντούρα (1899-1944) Εβραϊκής καταγωγής, δηµοσιογράφος και πολιτικός από τη Θεσσαλονίκη
Διετέλεσε στέλεχος του ΣΕΚΕ, γραµµατέας της ΟΚΝΕ (Ομοσπονδία Κομμουνιστικών Νεολαιών Ελλάδας) και βουλευτής Θεσσαλονίκης του ΚΚΕ το 1926 με το Ενιαίο Μέτωπο Εργατών Αγροτών & Προσφύγων που ήταν εκλογικός συνασπισμός με κορμό το ΚΚΕ, από τις ξεχωριστές λίστες της εβραϊκής μειονότητας. Ο Βεντούρα ήταν αρχισυντάκτης της εφ. Αβάντι και υποστηρικτής της «Αυτοδιάθεσης» της Μακεδονίας. Τελικά διαγράφηκε από το κόμμα ως λικβινταριστής λόγω των θεωρούμενων ως πιο μετριοπαθών θέσεων του και της μη υποστήριξης της θέσης για «Αυτονομία» της Μακεδονίας.

Δαυίδ Μποχώρ Σουλάμ (1898-1942) Εβραϊκής καταγωγής πολιτικός της Θεσσαλονίκης και βουλευτής του ΚΚΕ το 1926. Εντάχθηκε στο ΣΕΚΕ σε νεαρή ηλικία και στη συνέχεια στο ΚΚΕ. Εξελέγη βουλευτής Θεσσαλονίκης με το Ενιαίο Μέτωπο Εργατών Αγροτών & Προσφύγων, μαζί με τον Βεντούρα και τον Παπανικολάου. Το 1928 διεγράφη και αυτός από το ΚΚΕ μαζί με τον Βεντούρα και αρκετά ακόμη μέλη του κόμματος ως λικβινταριστής.

Μισέλ Καζές (1905-1942): Βουλευτής του ΚΚΕ
Από νεαρή ηλικία εντάχθηκε στο ΚΚΕ και στις εκλογές του Σεπτεμβρίου 1932 εξελέγη βουλευτής Θεσσαλονίκης με το Ενιαίο Μέτωπο Εργατών Αγροτών από τις ξεχωριστές λίστες της ισραηλιτικής μειονότητας. Το 1933 μετέβη στη Σοβιετική Ένωση και σπούδασε στο Κομμουνιστικό Πανεπιστήμιο Εθνικών Μειονοτήτων Δύσης (KUNMZ). Συνελήφθη τον Οκτώβριο του 1939 από το μεταξικό καθεστώς και φυλακίστηκε στην Ακροναυπλία και την Κέρκυρα. Ένα μήνα μετά τη σύλληψή του καταγγέλθηκε από την Παλιά Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ ως ο χαφιές για τη σύλληψη από την Ασφάλεια του Σιάντου και του Σκαφίδα και η καταγγελία αυτή δημοσιεύτηκε στον Ριζοσπάστη. Στις αρχές του 1940 ο Καζές υπέγραψε δήλωση μετανοίας και αποφυλακίστηκε. Μετά την αποφυλάκισή του επέστρεψε στην Αθήνα, αλλά δεν κατάφερε να ανατρέψει τις εις βάρος του καταγγελίες και στην Κατοχή που επακολούθησε εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη.

Μωυσής Μιχαήλ Μπουρλάς (1918-2011) Εβραϊκής καταγωγής συγγραφέας
Σε ηλικία 17 ετών εντάχθηκε στην ΟΚΝΕ. Πολέμησε κατά των Ιταλών το ΄40 και την περίοδο της κατοχής προσχώρησε στις τάξεις του ΕΛΑΣ έχοντας το ψευδώνυμο «Βύρων». Από το 1951 μέχρι το 1967 έζησε στο Ισραήλ και υπήρξε μέλος του εκεί κομμουνιστικού κόμματο όταν και έφυγε για να ζήσει στη Σοβιετική Ένωση. Μετά από πολλές προσπάθειες καθώς ου είχε αφαιρεθεί η ελληνική ιθαγένεια το 1990 επέστρεψε τελικά στην Ελλάδα και τη Θεσσαλονίκη. Τέλος το 2001 παρουσίασε την αυτοβιογραφία του με τίτλο «Έλληνας, Εβραίος και αριστερός».

ΕΕΚ

Σάββας Μιχαήλ Μάτσας (1947-) Μαρξιστής ιατρός, πολιτικός και συγγραφέας, μέλος του Εργατικού Επαναστατικού Κόμματος και της διεθνούς γραμματείας της ΣΕΤΔ. Γεννήθηκε στην Αθήνα και το πραγματικό του όνομα είναι Σαμπετάι Μπενάκη Μάτσα. Πέρα από άρθρα σε εφημερίδες και περιοδικά, έχει συγγράψει και πληθώρα, πολιτικών κυρίως, βιβλίων. Παράλληλα είναι μεταφραστής βιβλίων των Ταρίκ Αλί, Έντουαρντ Σαΐντ, Μαρξ, Ένγκελς, Αλαίν Μπαντιού, Νόαμ Τσόμσκι.

 

ΔΕΞΙΑ

ΛΑΪΚΟ ΚΟΜΜΑ

ωσήφ (Πέπος) Μαλλάχ (1889-1982) πολιτικός και βουλευτής από τη Θεσσαλονίκη
Στις εκλογές του Μαΐου 1915 εξελέγη βουλευτής Θεσσαλονίκης με το Λαϊκό Κόμμα (το οποίο ήταν εξέλιξη του κόμματος των Εθνικοφρόνων του Γούναρη) και επανεξελέγη σε αυτές του 1920 και του 1935.

Δανιήλ Αλλαλούφ (1881-1943) πολιτικός και βουλευτής με το Λαϊκό Κόμμα του Παναγιώτη Τσαλδάρη. Στις εκλογές του 1932 εξελέγη βουλευτής Θεσσαλονίκης με το Λαϊκό Κόμμα και επανεξελέγη σε αυτές του 1933. Τον Μάιο, όμως, του ίδιου έτους ακυρώθηκε η εκλογή του. Επανεξελέγη στις εκλογές του 1935. Τέλος διετέλεσε αντιπρόεδρος του Λαϊκού Πολιτικού Συνδέσμου Μακεδονίας.

 

ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ

«Γιάννενα Νέα Εποχή»

Μωυσής Ελισάφ (1954-) Καθηγητής Παθολογίας, Δήμαρχος Ιωαννίνων

Ο Καθηγητής κ. Μ. Ελισάφ γεννήθηκε το 1954 στα Ιωάννινα. Αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1979. Εργάστηκε στο Institute of Lipids and Atherosclerosis Research, Sheba Medical Center , Tel Hashomer, Sackler School of Medicine του Πανεπιστημίου του Τελ-Αβίβ , Ισραήλ (1993-1994).

 

Άλλοι γνωστοί Εβραίοι: Αντζέλ Πεχνά, Φρανς Τζουλάτι, Νεφούς, Ασαέλ, Σαπόρτα, Καράσσο, Δαυίδ Ματαλόν, Αλβέρτος Κουριέλ, Κοφίνας Μαυρίκιος, Χαΐμ Κοέν, Γιονά, Μωυσής Ασέρ κ.ά.

Σχόλια
  1. Ο/Η oxiallaparamythia λέει:

    Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης και οι εκλογές του 1915, του 1920, του 1923 και του 1926

    Μετά από διαπραγματεύσεις για τις θέσεις στους συνδυασμούς των κομμάτων που είχαν διαμορφωθεί η εφημερίδα L’Indépendant, η οποία εκδίδονταν από τους Ματαράσσο και Νεφούση και ήταν όργανο της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης, αναφέρει στις 10 Μαΐου 1915 ότι οι Ισραηλίτες θα υποστηρίξουν το Κόμμα των Φιλελευθέρων. Υποψήφιοι ορίζονται οι: Καζές, Ασαέλ, Σαπόρτα, Καράσσο. Φυσικά αυτή η απόφαση αντανακλά τη θέση των αφομοιωτικών της Εβραϊκής κοινότητας και σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί τεκμήριο για εκλογική στήριξη του Βενιζέλου από την πλειοψηφία των Εβραίων της Θεσσαλονίκης. Οι σιωνιστές Εβραίοι, που συσπειρώνονται κυρίως γύρω από την οργάνωση Μακαμπή, συνεργάζονται με τον κομματικό σχηματισμό του Γούναρη και αποσπούν σε αντάλλαγμα οικονομική βοήθεια για το όργανό τους, την εφημερίδα Ελ Αβενίρ, από την κυβέρνηση. Υποψήφιοι από τους σιωνιστές είναι οι Δαυίδ Ματαλόν, Ιωσήφ Μαλλάχ, Κοφίνας Μαυρίκιος και Χαϊμ Κοέν. Η Φεντερασιόν με τη σειρά της συνεργάζεται εκλογικά με το γουναρικό κόμμα μέρος της εκλογικής συμφωνίας με αυτό ήταν και η υπόσχεση επιστροφής των Μπεναρόγια και Γιονά από την εξορία σε περίπτωση νίκης του κόμματος. Υποψήφιοι της Φεντερασιόν στο νομό Θεσσαλονίκης ανακηρύσσονται οι: Α. Σίδερης, και Α. Κουριέλ. Από τη Φεντερασιόν εκλέγονται βουλευτές οι Σϊδερης και Κουριέλ (23ος), ενώ από τους σιωνιστές υποψηφίους ο ∆αυίδ Ματαλόν (10ος), ο Ιωσήφ Μαλλάχ (11ος), ο Κοφίνας Μαυρίκιος (16ος) και ο Χαϊμ Κοέν (21ος). Από τη σειρά εκλογής τους προκύπτει ότι η εκλογική δύναμη των σιωνιστών στα πλαίσια της εβραϊκής κοινότητας ήταν μεγαλύτερη από τη δύναμη των σοσιαλιστών. Σύμφωνα με την ανάλυση του Κακουλίδη το 60% περίπου των εβραϊκών ψήφων δόθηκαν σε σοσιαλιστές και σιωνιστές ενώ το 40% στους αφομοιωτικούς που στήριξαν το Βενιζέλο αλλά δεν αναφέρει πηγή για αυτά τα στοιχεία.[124] «Συνεπώς, ο σιωνισμός και, η σοσιαλιστική αριστερά, ταυτίστηκαν εκλογικά με τον Αντιβενιζελισμό, ενώ οι -σχετικά λίγοι-μετριοπαθείς, που ήταν και υπέρ της αφομοίωσης, με τον Βενιζελισμό.»[125] Στις εκλογές του 1920 στο συνδυασμό των Φιλελευθέρων συμμετέχουν 4 Ισραηλίτες, στο συνδυασμό της Αντιπολίτευσης 3 Ισραηλίτες και στον Λαϊκό Επαγγελματικό Συνδυασμό συμμετέχουν 2 Ισραηλίτες, όσον αφορά τον συνδυασμό του Σ.Ε.Κ.Ε. συμμετέχουν τουλάχιστον 2 Ισραηλίτες, τέλος οι ανεξάρτητοι Εβραίοι πολιτευτές είναι 4. Σύνολο, λοιπόν, 15 Εβραίοι υποψήφιοι.[126] Σε δύο από τα τέσσερα τμήματα, που ψήφιζαν μόνο Ισραηλίτες και συγκεκριμένα στο 13ο και το 16ο εκλογικό τμήμα οι εκλογές ματαιώθηκαν, επειδή μπράβοι έδιωξαν τους ψηφοφόρους, ανέτρεψαν τις κάλπες και ματαίωσαν τις εκλογές σε αυτά.[127] Από τα δημοσιεύματα της εποχής, αλλά και το κλίμα που δημιουργούν οι συνθήκες της περιόδου, προκύπτει η αντιβενιζελική στάση των Εβραίων της Θεσσαλονίκης.Στις εκλογές του 1923 οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης απείχαν επειδή συστήθηκε ξεχωριστός εκλογικός σύλλογος, και οι διευκολύνσεις και τα προνόμια προς όφελος των προσφύγων, οδήγησαν τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης στην αποχή. Απείχε ακόμη και το Εβραϊκό τμήμα του Κομμουνιστικού Κόμματος, αν και θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί την ευκαιρία αυτή για να εκλέξει αντιπροσώπους, όμως, υπήρχαν όπως φαίνεται σημαντικότεροι λόγοι για τη μη συμμετοχή. Τέσσερις αντιπρόσωποι που εξελέγησαν από τον Εκλογικό Σύλλογο Ισραηλιτών ήταν μάλλον δοτοί από τη Βενιζελική παράταξη και αυτό εξηγεί και τις μερικές δεκάδες ψήφους που απέσπασαν. Στις εκλογές του 1926 εξελέγησαν με το Ενιαίο Μέτωπο Εργατών Αγροτών και Προσφύγων, ένα εκλογικό συνασπισμό με βάση το ΚΚΕ δύο εβραίοι βουλευτές, ο Ζακ Βεντούρα και ο Δαυίδ Σουλάμ.

  2. Ο/Η oxiallaparamythia λέει:

    Σύμφωνα με την πιο διαδεδομένη εξήγηση της εβραϊκής εκλογικής συμπεριφοράς, οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης είδαν αρνητικά την «απελευθέρωση» της πόλης από τον Ελληνικό στρατό. Αποσκοπούσαν στη διεθνοποίηση της πόλης και την εμπορική εξάπλωσή της. Ουσιαστικά, στις εκλογές του 1915 και του 1920, μέσα σε διαφορετικά διεθνή πλαίσια, καταψήφισαν την Ελληνική Κυριαρχία και εκδήλωσαν με αυτό τον τρόπο την αντίθεσή τους στη νέα τάξη πραγμάτων, που είχε πλέον εμφανισθεί στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Μέσα από την ανάλυση της εκλογικής συμπεριφοράς του πληθυσμού στη Θεσσαλονίκη αλλά και αρχειακή έρευνα των πολιτικών εφημερίδων της εποχής, βρίσκω ότι η πολιτική συμπεριφορά των εβραίων της Θεσσαλονίκης δεν ήταν το αποτέλεσμα μιας αυτόματης απόρριψης του Ελληνικού εθνικισμού. Οι Εβραίοι ψηφοφόροι τόσο στις εκλογές του 1915 όσο και του 1920, ψήφισαν το συνδυασμό που εκπλήρωσε τα αιτήματά τους, αντίστοιχα με τις διαφορετικές εντάξεις τους (σιωνιστές, σοσιαλιστές ή και τα δύο).» (Μυλωνάς, σελ. 43).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s